Groot voorstander
Van de meeste MEMO-ondernemers maakte het inkomen een vrije val, maar daar stond iets anders tegenover: ‘leuk’. Dat werk zou de behoefte aan vrije tijd en vakantie sterk doen verminderen. Dat scheelde in ieder geval ‘bakken geld op jaarbasis’, zo meenden de omgeschakelde ondernemers. Het ‘maak-van-je-hobby-je-werk-idee’ en de manier waarop kleinschaligheid in praktijk werd gebracht, leidde onder meer tot de oprichting van Stichting Mens- en Milieuvriendelijk Ondernemen, afgekort MEMO. [Red.: Opgericht op 30 okt. 1976 en gevestigd te Amsterdam. Zie ook deze video uit 1978 van het Nederlands Instituur voor Beeld en Geluid]

Hobbitstee
Het waren twee leden van de Drentse commune de Hobbitstee die op dit lumineuze plan kwamen. De organisatie verleende financiële hulp door middel van bescheiden kredietgaranties en was daarnaast een bundelende kracht voor kleine alternatieve bedrijfjes. In 1977 hield stichting MEMO een proefbeurs in Amsterdam, waar ondanks de beperkte bekendheid van het ‘eksperiment’ veel mensen op afkwamen.

Gelukkiger
Op de beurs waren een veertigtal ondernemers aanwezig om het publiek te overtuigen dat het mogelijk was zomaar voor jezelf te beginnen, werk te doen dat leuk was en toekomst had. In de meeste gevallen maakten de bedrijfjes produkten die afzet vonden in het alternatieve circuit, zoals aardewerk, of muesli. Er was een ex-bedrijfsleider van een papier fabriek die kaasmaker was geworden. Hij demonstreerde hoe je kazen kon maken, zei dat hij weinig mee verdiende, maar ook dat hij gelukkiger was als zuivelboer dan als fabrieksbaas.

Milieubewust werken
Sommige ondernemers waren loodgieters en electriciëns, die milieubewuster waren gaan werken. Bezoekers waren verbaasd dat deze vaklieden zo enthousiast waren over hun omschakeling. Dat mensen met goede salarissen, voor een minimumloon gingen werken en tegelijkertijd een enorm vertrouwen in de toekomst hadden, was onvoorstelbaar.

‘Anoniem mannetje’
Een medewerker van een kleine tuinderij motiveerde zijn keus als volgt. ‘Je bent niet meer dat anonieme mannetje, dat iedere dag dat grote betonnen gebouw binnengaat, tijdens de kantooruren zit opgesloten met zijn zenuwwerk, plastic bekertjes en bleke collega’s die hij ‘s avonds in de file vervloekt.’

Welvaartslawine
Het gedachtegoed van MEMO-ondernemers sloot aan bij een onderzoek uit dezelfde periode van het Amerikaanse Stanford Research institute. Veertig procent van de ondervraagden zou de welvaartslawine beu zijn en ‘innerlijke bevrediging’ zoeken in plaats van de uiterlijke materiële voldoening van merendeels kunstmatig veroorzaakte behoeften.

Yuppen
Het onderzoek was hoopgevend, maar het verhaal bleek in de jaren tachtig toch niet helemaal op te gaan. Het yuppen-tijdperk liet zien dat de meeste mensen toch nog niet helemaal ‘welvaartsmoe’ waren. En bedrijven werden niet kleiner, maar juist groter en groter door fusies en monopolisering. MEMO-bedrijven bestaan nog steeds. Hun aantal is echter klein gebleven. De Stichting MEMO heeft de tand des tijds doorstaan. Tegenwoordig biedt de oude stichting haar diensten aan als groene verzekeraar.